సంక్రాంతి

ఆంధ్రులకీ పండుగలకీ ఏదో అవినాభావ సంబంధం ఉంది. ఏ పండుగైనా మన తెలుగువాళ్ళు జరుపుకునట్టు ఎవరూ జరుపుకోరేమో అని ఒక్కోసారి అనిపిస్తుంది. అందులో సంక్రాంతి ఒకటి. అసలు ఈ పండుగ పుట్టిందే తెలుగువాళ్ళ కోసం అనటంలో అతిసయొక్తి లేదు. కాని గత రెండు రోజులుగా నేను వింటున్నవి చూస్తుంటే ఇది నిజమేనా అనిపిస్తుంది. భోగి రోజు టీవిలో సంక్రాంతి గురించి ఏదో స్పెషల్ ప్రోగ్రాం వేసాడు. దాంట్లో క్షీణించి పోతున్న మన సాంప్రదాయాల గురించి చెబుతూ ఎవరైనా పోటీ పెట్టి బహుమతులు ఇస్తామంటే తప్ప అసలు ముగ్గులే కనపడటంలేదు అన్నాడు. వింటుంటేనే గుండె తరుక్కుపొయింది. దానికి తగ్గట్టు ఆ రోజు సాయంత్రం మా ఇంటికి ఫోన్ చేసి మా చెల్లిని పండుగ ఎలా జరుపుకున్నారు అని అడిగితే టీవిలో భోగి మంట చూసి జరుపుకున్నా అని చెప్పింది. ఇది చాలు మన పండుగలు మనవాళ్ళు ఎలా జరుపుకుంటున్నారో అర్ధం అవుతుంది.

ఇవన్నీ చూస్తుంటే నా చిన్నప్పుడు ఈ పండుగ ఎలా చేసుకునేవాళ్ళమో ఒక్కసారి అందరికీ చెప్పాలనిపిస్తుంది. సంక్రాంతి మూడు రోజులూ మా అమ్మమ్మవాళ్ళ ఇంటిలోనే గడిపేవాడిని. అసలు సంక్రాంతి అంటేనే చుట్టాలు కలుసుకునే పండుగ అనుకునేవాడిని చిన్నప్పుడు. అంతమంది కలిసేవారు. అమ్మమ్మవాళ్ళ ఇల్లంతా సందడి సందడిగా ఉండేది. భోగి పండుగ ముందురోజు మరునాటి మంటకోసం చెక్కలు గట్రా పోగేసేవాళ్ళం. ఇంక భోగి పండుగ నాడు పొద్దుటే లేచి ఆ చలిలో వణుకుతూ భోగి మంట ముందు చేరేవాళ్ళం. తరువాతా ఏ వీధిలో పెద్ద మంట వేసారో అని బయల్దేరేవాళ్ళం. పెద్దవాళ్ళు భోగి మంటలో కాల్చమని వంకాయలు ఇచ్చేవాళ్ళు. కొంతసేపటికి స్నానపానాదులు కానిచ్చి ఊరి మీద పడేవాళ్ళం. ఎవరింటిలో భోగిపళ్ళు పోస్తున్నారో కనుక్కుని వాళ్ళింటిలో ప్రత్యక్షం అయ్యేవాళ్ళం. ఇంక ఆ రోజు స్పెషల్ వంటలు వంకాయ పచ్చడి, పచ్చి పులుసు. సాయంత్రాలు ఎలాగూ అరిసెలు, పాకుండలు ఉండనే ఉన్నాయ్. ఇంక ఆరోజు రాత్రి అయితే ఆడవాళ్ళ హడవుడి అంతా ఇంతా కాదు. పక్క వీధిలో ఎవరో రధం ముగ్గేస్తున్నారంట, పాతూర్లో ఎవరి ముగ్గులోనో రంగులు అదిరిపొయాయంట - ఇవి కబుర్లు. అప్పుడు వాళ్ళు వేసే పధకాలు జార్జ్ బుష్ వేసుంటే బిన్ లాడెన్ని ఎప్పుడో పట్టుకునుండేవాడు.

ఇంక అసలు పండుగ అనగా మకర సంక్రాంతి గురించి ఎంత చెప్పుకున్నా తక్కువే. పొద్దుటే లేచి గుడికి వెళ్ళటం, కొత్త బట్టలు వేసుకుని మురిసిపోవటం, డూడూబసవన్నలని చూసి బయపడి పోవటం, చుట్టాలతో కలిసి సరదా సరదా ఆటలు ఆడుకోవటం - ఇవన్నీ ఎప్పటికీ మరిచిపోలేనివి.

ఆఖరున వచ్చే కనుమ పండుగకి స్పెషల్ గారెలు,కోడి కూర. ఆ రోజు ఖచ్చితంగా మాంసం తినాలని ఎవరు నియమం పెట్టారో గాని ఇప్పటికీ చాలామంది బుద్ధిగా పాటిస్తారు.

ఈ మూడు పండుగలు అయిపోగానే మా నాన్నమ్మగారింటికి ప్రయాణం. ఎందుకంటే కనుమ పండుగ అయిపోయిన రెండో రోజున అక్కడ ప్రభల తీర్ధం పెడతారు. చుట్టుపక్కల ప్రతి ఊరినుండి ఒక్కో ప్రభ వచ్చేది. బాగా అలంకరించిన ప్రభకి, అన్నిటికన్నా పెద్ద ప్రభకి బహుమతులు ఉండేవి. ఆ తీర్ధానికి జట్లుజట్లుగా వెళ్ళేవాళ్ళం. అక్కడ బోల్డన్ని బొమ్మలు కొనుక్కుని, కోది పకోడి, పుల్లైసు గట్రా తినేసి చీకటి పడేవేళకు ఇంటికి చేరేవాళ్ళం.

ఇవన్నీ తల్చుకుంటే మనసులో ఒక తీయటి భావన....
నేటి పరిస్థితి చూస్తుంటే గుండెలో ఒక అరణ్య రోదన..........

A Dream Vacation

అది ఒక అందమైన పల్లెటూరు. మనం చూస్తున్న పాశ్చ్యాత్త ధోరణికి దూరంగా నిర్మలంగా ఉన్న ఊరు అది. ఒక అందమైన సాయంత్రాన ఎర్ర బస్సులో అక్కడ దిగాను. దిగిన వెంటనే ఏదో తిన్నాను అనిపించి ప్రయాణ బడలికతో నడుం వాల్చాను. అదీ ఆరుబయట. ప్రొద్దుటే సూర్యుణి లేలేత కిరణాలు మొహం మీద పడుతుండగా నిద్ర లేచి కొట్టుడు పంపులో నీళ్ళు కొట్టుకుని స్నానం గట్రా కానిచ్చి అలా పక్కనే ఉన్న హోటల్లో పుల్లట్లు తిన్నాను. తరువాత పల్లె అందాలు చూడటానికి బయలుదేరా. పచ్చని పంటలు, చేలల్లో దుక్కి దున్నుతున్న మగవారు, వారిని ఉత్సాహపరుస్తూ పాటలు పాడుతూ పని చేస్తున్న పడుచులు.... ఇలా ఊరిని చూస్తూ మెల్లగా గోదారి ఒడ్డుని చేరుకున్నా. అప్పటికి సమయం ఉదయం పది గంటలు ఐనా గోదారమ్మ చల్లని గాలి వల్ల అసలు ఎండే తెలియటం లేదు. కొంతసేపు అక్కడే గడిపి అటుగా వెళ్తున్న ఐసుబండి వాడి దగ్గర పుల్ల ఐసు కొనుక్కుని మెల్లగా తింటూ తిరిగి ఊరు చేరుకున్నా.
మధ్యాహ్నం భోజనం ఎక్కడ చేద్దామా అనుకుంటుండగా నాకు ఆతిధ్యం ఇచ్చిన ఇంటి వాళ్ళు నన్ను అక్కడే భోజనం చెయ్యమని మనం మర్చిపోయిన ఉలవచారు మొదలైన వాటితో అద్భుతమైన విందు పెట్టారు. తిన్నాక కొంతసేపు నడుం వాల్చి మెల్లగా ఊరి సెంటర్లోకి బయల్దేరా. పల్లెటూర్లో సెంటర్ అంటే ఏమిటో మీకు అందరికీ తెలిసే ఉంటుందిగా? అక్కడ మర్రి చెట్టు కింద పిచ్చా పాటి మాట్లాడుకునే ఊరి పెద్దలని చూస్తే ఎందుకో పాత సినిమాలు గుర్తొచ్చాయి. కొంత వాళ్ళ మధ్యలో కూర్చుని తరువాత పక్కనే ఉన్న బండినుండి కమ్మని వాసనలు వస్తుంటే అటువైపు వెళ్ళా. ఆ బండివాడు వేస్తున్న మిరపకాయ బజ్జీలు, చల్ల పుణుకులు చూస్తుంటే నోట్లో నీళ్ళు ఊరాయి. వెంటనే వాటి మీద ఎగబడ్డా.
తరువాత కొంచెం సేపు అక్కడి జనాలతో సుత్తి కొట్టి రాత్రి భోజనం మాంచి నాటు కోడి పలావు లాగించా. దాని రుచి తల్చుకుంటేనే నోరూరుతుంది. ఇంక ఈ రోజుకి ఈ సాహసాలు చాలు అనుకుని ఇంక పక్కేసా. పొద్దుటే అలారం మోగగానే మెలుకువ వచ్చి కళ్ళు నులుముకుని చూస్తే ఇంకేముంది....... ఇదంతా ఒక కల మాత్రమే. మనసుని ఆహ్లాదపరిచే తీయని కల.

Lost Heritage

I hope you all agree with me that the Indian economy is booming. We have plenty of money at our disposal, which was a distant dream just 5 or 6 years back. Pay-scales are increasing year-by-year. Opportunities are opening up for the young and talented. The world is just like “You dream, you work, you achieve”. Innovative ideas are being appreciated and paid all over the world.
But beneath all these green pastures is the danger of forgetting our culture! You have everything now but still you are missing the simple joys that come by doing your favourite things (you might have even forgotten about your interests by now). Just try to answer the following questions:
1. When did you last go to a temple alone?
2. When did you last see a teenage girl wearing a half-saree?
3. When did you last visit your native village/town?
4. When did you last eat our traditional snacks like kaarappoosa, gorumiti, kajjikai, mysorepak etc?
5. When did you last read any book that’s written in your regional language with interest (not for time pass)?
6. When did you prostrate before your elders?
I don’t mean that you should do all these so as to follow our culture. These are just some of the huge list of the examples of our lost heritage. Just close your eyes for a few moments and try to imagine your childhood. Imagine the days you spent at your grand-parents’ house. Imagine the days when you used to play with a bunch of friends. Imagine the games you used to play with them. Imagine being scolded by neighbours for trying to steal guavas and mangoes from their backyards. Imagine the happiness in your face when you see all the family members gathered at your grand-parents’ house for festivals. Imagine the feel of cool evening breeze blowing mildly on your face while playing in the fields. Some of these things are done even better now. But is there the purity of the past in these things now?
Holidays, for elders, are being spent lying around in bed or working extra hours for extra bucks while holidays, for children, are being spent in special coaching centres for personality development etc. Are your parents not happy with what they used to get in their days? Did you ever need summer camps in your childhood? Is this because of the lack of outdoor activities for children? Do the play-stations and X-boxes help your kids to build team morale and the physical exercise that we used to get in the games we played in our childhood?
An average person is thinking twice to eat rice with pure ghee (the reason stated at this juncture is mostly the fat content) while he/she eats a burger with a whole slice of cheese without a second thought. This is just a small example to show that the mindsets of the people are changing.
My sincere advice is to try to follow any of the following things by taking a small break from your routine works:
1. Visit a village-side in your free time and enjoy the simplicity
2. Go to a peaceful place that’s untouched by the sounds of the motors and try to listen the sounds of nature.
3. Pluck and eat a fresh fruit from a tree in the neighbouring field on the road-side without anyone noticing.
4. Sit in the cool shade of a tree and enjoy your favourite book or music.
5. Sit on the riverside and enjoy the feel of the breeze tickling your face.
6. If it’s not possible to go to a village, just go to the city outskirts and visit a movie theatre where some old movie’s playing.
These, all, are possible for us and are in our reach except for the fact that we make ourselves busy and think that doing something to please your heart is purely a wastage of time. In this busy world, buying yourself your dream bike is very simple but sparing a few minutes for your inner joys is very tough. All I say is:

“It is your destiny. Only you have the right and potential to change it”.

కాని ఇప్పుడు(ఇది కధ కాదు, కవిత అంత కన్నా కాదు)......

నా చిన్నప్పుడు స్కూల్ అంటే పగలంతా చదువులు, మధ్యాన్నం ఆటలు
కాని ఇప్పుడు స్కూల్ అంటే బుర్రకే చదువులు కాని శరీరానికి కాదు
నా చిన్నప్పుడు పండుగంటే బందువులందరూ కలుసుకునే రోజు
కాని ఇప్పుడు పండుగంటే హొటల్ భోజనాలు, మొబైల్ పలకరింపులు
నా చిన్నప్పుడు సెలవలంటే కొతి-కొమ్మచ్చిలు, దొంగ-పొలీసులు
కాని ఇప్పుడు సెలవలంటే ప్లే-స్టేషన్లు,కార్టూన్ నెట్వర్క్లు
నా చిన్నప్పుడు ఆకలి వెస్తే ఇంటిలొ పెట్టేవి జంతికలు, చగోడీలు
కాని ఇప్పుడు ఆకలి వెస్తే ఫొన్ చేసి తెప్పించేవి పిజ్జాలు, బర్గర్లు
నా చిన్నప్పుడు నిద్ర రావటానికి మందు తాతయ్య కథలు
కాని ఇప్పుడు నిద్ర రావటానికి మందు ఒక గంట టీవి

ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ఎన్నో తేడాలు.........
మళ్ళి తిరిగివస్తాయా ఆ రొజులు.......

వీడేమిటి, ముసలాడిలా ఉన్నాడు అనుకుంటున్నారా? నా వయసు 24 మాత్రమే. ఇప్పుడు చెప్పండి, ఇంత తక్కువ కాలంలొనే జనంలో ఇంత మార్పు ఎలా వచ్చింది?